นอนไม่หลับ ทำไงดี แพทย์แผนจีนช่วยให้หลับได้อย่างไร
นอนไม่หลับมี 3 แบบ คือหลับยาก ตื่นกลางดึกแล้วหลับต่อยาก และหลับแต่ไม่ลึก ฝันมาก ตื่นมาไม่สดชื่น ทั้งสามแบบมีต้นเหตุต่างกัน แพทย์แผนจีนแยกแบบจากอาการร่วม ชีพจร และลิ้น แล้วดูแลด้วยฝังเข็ม ยาสมุนไพรจีน และการกดจุด เพื่อส่งเสริมการนอนที่ดีขึ้น โดยไม่แนะนำให้ปรับหรือหยุดยานอนหลับเอง ผลลัพธ์และระยะเวลาตอบสนองแตกต่างกันในแต่ละคน
อาการแบบนี้ใช่คุณไหม
- นอนบนเตียงเกิน 30 นาทีแล้วยังไม่หลับ ความคิดวิ่งไม่หยุด
- ตื่นตอนตี 2 ถึงตี 4 แล้วหลับต่อไม่ได้ หรือหลับ ๆ ตื่น ๆ ทั้งคืน
- ฝันเยอะ ฝันทุกคืน ตื่นมาเหมือนไม่ได้นอน
- ง่วงตอนกลางวัน แต่พอถึงเวลานอนกลับตาสว่าง
- ใจสั่น ร้อนวูบวาบ หรือเหงื่อออกตอนกลางคืน
- เริ่มพึ่งยานอนหลับ หรือกินยาแล้วหลับแต่ตื่นมามึน
สาเหตุในมุมมองแพทย์แผนจีน
- หัวใจและม้ามพร่อง จากคิดมาก ทำงานหนัก กินไม่เป็นเวลา หลับไม่ลึก ฝันมาก ตื่นง่าย ใจสั่น ขี้ลืม เบื่ออาหาร
- ตับร้อน จากความเครียด ความโกรธ หรือนอนดึกเป็นประจำ หลับยากมาก หงุดหงิด ปวดหัว ปากขม ตาแดง
- ไตหยินพร่อง พบในผู้สูงอายุ วัยทอง หรือผู้ที่ทำงานหนักมานาน ตื่นกลางดึก ร้อนวูบวาบ เหงื่อออกตอนนอน ปากแห้ง
- กระเพาะไม่สงบ จากกินดึก กินมากมื้อเย็น หรือกรดไหลย้อน แน่นท้อง พลิกตัวไปมา นอนไม่สบายตัว
แพทย์แผนจีนถือว่าพออวัยวะที่เกี่ยวข้องกลับมาสมดุล การนอนก็ดีขึ้นเอง ไม่ใช่แค่ทำให้ง่วง
แบบไหนควรมาพบแพทย์
- นอนไม่หลับเกิน 3 คืนต่อสัปดาห์ ติดต่อกันเกิน 1 เดือน
- ลองปรับพฤติกรรมการนอนแล้วยังไม่ดีขึ้น
- ไม่อยากเริ่มยานอนหลับ หรือกินอยู่แล้วอยากค่อย ๆ ลดภายใต้การดูแล
- นอนไม่หลับร่วมกับอาการอื่น เช่น ใจสั่น ปวดหัว ท้องอืด ประจำเดือนผิดปกติ หรือวัยทอง แพทย์ดูแลพร้อมกันได้
ควรพบแพทย์เฉพาะทางก่อน หากนอนกรนดังและหยุดหายใจขณะหลับ ง่วงมากผิดปกติตอนกลางวันจนหลับขณะขับรถ หรือมีความคิดทำร้ายตัวเอง (สายด่วน 1323)
ปรึกษาอาการหรือนัดหมายแพทย์จีน ผ่าน LINE lin.ee/mUSHKgo หรือโทร 095-473-6341 (02-910-1600 ต่อ 8501, 8502)
แผนกการแพทย์แผนจีน ชั้น 5 โรงพยาบาลเกษมราษฎร์ ประชาชื่น เปิดทุกวัน 9.00 ถึง 18.00 น.
แพทย์แผนจีนดูแลอย่างไร
- ฝังเข็ม ที่จุดบนศีรษะ หลังหู ข้อมือ และขา ช่วยให้ระบบประสาทสงบและปรับนาฬิกาการนอน หลายคนหลับระหว่างฝังเข็มตั้งแต่ครั้งแรก
- ยาสมุนไพรจีนเฉพาะบุคคล บำรุงหัวใจและม้าม ลดความร้อนของตับ หรือบำรุงไตหยิน ตามแบบของคุณ กินช่วงเย็นเพื่อช่วยให้หลับลึก
- กดจุดก่อนนอน จุดเสินเหมินที่ข้อมือ จุดเน่ยกวน และจุดที่ฝ่าเท้า แพทย์สอนให้ทำเองทุกคืน
- ปรับพฤติกรรม เวลานอนตื่น แสง อาหารมื้อเย็น และการใช้หน้าจอ แพทย์แผนจีนถือว่าเป็นส่วนหนึ่งของการรักษาด้วย
โดยทั่วไปกี่ครั้งจึงเห็นการเปลี่ยนแปลง?
ผู้ป่วยบางรายอาจเริ่มสังเกตการเปลี่ยนแปลง เช่น หลับง่ายขึ้น ตื่นกลางดึกลดลง หรือรู้สึกผ่อนคลายขึ้น ภายในช่วงการรักษาแรก ๆ แต่บางรายอาจต้องได้รับการดูแลต่อเนื่องหลายสัปดาห์จึงเห็นความเปลี่ยนแปลงชัดเจน งานวิจัยเกี่ยวกับการฝังเข็มสำหรับนอนไม่หลับมักประเมินผลหลังการรักษาหลายสัปดาห์ ไม่ได้กำหนดว่าต้องเห็นผลหลังจำนวนครั้งใดจำนวนหนึ่งโดยเฉพาะ
ช่วงแรกควรฝังเข็มถี่แค่ไหน?
โดยทั่วไปอาจพิจารณา สัปดาห์ละ 2–3 ครั้งในช่วงเริ่มต้น แล้วประเมินการตอบสนองของผู้ป่วยเป็นระยะ ก่อนปรับลดความถี่เมื่ออาการเริ่มคงที่
ผู้ที่กินยานอนหลับอยู่ต้องหยุดยาก่อนหรือไม่
ไม่แนะนำให้ลดหรือหยุดยาด้วยตนเอง ผู้ป่วยสามารถเข้ารับการดูแลด้วยแพทย์แผนจีนควบคู่กับการรักษาเดิมได้ โดยควรแจ้งแพทย์แผนจีนเกี่ยวกับ ชื่อยา ขนาดยา ความถี่ และระยะเวลาที่ใช้ เพื่อประเมินแนวทางการดูแลอย่างเหมาะสม
มาครั้งแรกต้องเจออะไรบ้าง
- เล่ารูปแบบการนอน เวลาเข้านอน ตื่น จำนวนครั้งที่ตื่น และอาการร่วม
- แพทย์แมะจับชีพจร ดูลิ้น ซักถามเรื่องอารมณ์ อาหาร และการขับถ่าย
- แพทย์บอกว่าการนอนของคุณเสียสมดุลแบบไหน และวางแผนดูแล
- ฝังเข็มในวันแรกได้เลย ใช้เวลาประมาณ 30 ถึง 45 นาที
คำถามที่พบบ่อย
ฝังเข็มแล้วหลับได้เลยไหม
หลายคนหลับดีขึ้นในคืนแรก ๆ แต่การนอนที่มั่นคงต้องดูแลต่อเนื่องระยะหนึ่ง
ยาจีนทำให้ติดเหมือนยานอนหลับไหม
ยาจีนเป็นการบำรุงและปรับสมดุล ไม่ใช่ยากดประสาท จึงไม่ทำให้ติดและไม่มึนตอนเช้า
ฝันเยอะ ฝันทุกคืน ถือว่านอนไม่หลับไหม
ถือว่าหลับไม่ลึก แพทย์แผนจีนดูแลแบบเดียวกับนอนไม่หลับ มักเกี่ยวกับหัวใจและม้ามพร่อง
ผู้สูงอายุนอนน้อย ต้องรักษาไหม
ถ้าตื่นมาสดชื่นถือว่าปกติ แต่ถ้าตื่นกลางดึกบ่อย อ่อนเพลีย หรือหลับกลางวันมาก ควรมาปรึกษา
อ่านต่อ
- ฝันบ่อย นอนฝันทุกคืน เป็นเพราะอะไร
- กดจุดแก้นอนไม่หลับ 4 จุด แบบแพทย์แผนจีน
- นอนไม่หลับ ฝันบ่อย ในมุมมองแพทย์แผนจีน
แพทย์จีนพันนิดา ธเนศอนันต์ (พจ.003) · แผนกการแพทย์แผนจีน โรงพยาบาลเกษมราษฎร์ ประชาชื่น
สอบถามและนัดหมาย LINE lin.ee/mUSHKgo · โทร 095-473-6341 · 02-910-1600 ต่อ 8501, 8502 · ชั้น 5 รพ.เกษมราษฎร์ ประชาชื่น · ทุกวัน 9.00 ถึง 18.00 น.
แพทย์จีนที่มีประสบการณ์ดูแลอาการนี้: แพทย์จีนพันนิดา ธเนศอนันต์
