หลายคนเคยสะดุ้งตื่นกลางดึกเพราะ “ตะคริว” หรือมีอาการปวดเกร็งกล้ามเนื้อขณะเดิน ออกกำลังกาย หรือแม้แต่นั่งนาน ๆ ในทางแพทย์แผนปัจจุบันมักอธิบายว่าเกิดจากการขาดน้ำ เกลือแร่ หรือกล้ามเนื้ออ่อนล้า แต่ในศาสตร์แพทย์แผนจีน ตะคริวเกี่ยวข้องกับ “ตับ” และการไหลเวียนของ “ชี่และเลือด”
แพทย์จีนเชื่อว่า “ตับควบคุมเส้นเอ็น” หากเลือดตับพร่อง เลือดไปเลี้ยงเส้นเอ็นและกล้ามเนื้อไม่เพียงพอ จะทำให้เกิดอาการดึง เกร็ง ชา หรือเป็นตะคริวได้ง่าย โดยเฉพาะในคนที่พักผ่อนน้อย เครียด ทำงานหนัก หรือสูงอายุ นอกจากนี้ หากร่างกายได้รับความเย็นมากเกินไป เช่น นอนห้องแอร์เย็นจัด หรือโดนลมเย็นบ่อย ก็อาจทำให้ลมและความเย็นติดค้างในเส้นลมปราณ ส่งผลให้กล้ามเนื้อหดเกร็งได้เช่นกัน
วิธีดูแลตามหลักแพทย์จีน คือ
- พักผ่อนให้เพียงพอ ลดความเครียด
- ดื่มน้ำอุ่น หลีกเลี่ยงเครื่องดื่มเย็นจัด
- รับประทานอาหารบำรุงเลือด เช่น งาดำ อินทผลัมแดง ผักใบเขียว และปลา
- ยืดเหยียดกล้ามเนื้อสม่ำเสมอ
- แช่น้ำอุ่นหรือประคบอุ่นบริเวณที่เป็นตะคริว
อีกหนึ่งวิธีที่นิยมคือ “การฝังเข็ม” เพื่อช่วยกระตุ้นการไหลเวียนของชี่และเลือด ลดการเกร็งของกล้ามเนื้อ และปรับสมดุลร่างกาย
